توکسوپلاسموز و بارداری (نویسنده: دکتر پروین رهبر) | خانواده مطهر

توکسوپلاسموز و بارداری (نویسنده: دکتر پروین رهبر)

توکسوپلاسموز یک بیماری انگلی است که چنانچه زن باردار برای اولین بار و به‌طور حاد دچار آن شود جنین را در ریسک بالایی از نواقص مادرزادی قرار می‌دهد.
انتقال عفونت از مادر به جنین با بالاتر رفتن سن حاملگی بیشتر می‌شود. ریسک نواقص مادرزادی در خانمی که در سه‌ماهه اول حاملگی مبتلا می‌گردد 15 درصد و در خانمی که نیمه دوم گرفتار می‌شود 30 درصد و در سه‌ماهه سوم 60 درصد می‌باشد.
بیشترین این نواقص مربوط به سیستم عصبی و چشم است. میکروسفالی یکی از مهم‌ترین نواقص است.
به‌هرحال انجام آزمایش توکسوپلاسموز به‌طور روتین در بارداری توصیه نمی‌شود. زیرا میزان ابتلای زنان باردار پائین است.
منابعی که فرد مبتلا می‌شود: مدفوع گربه- خاک و شن آلوده- سبزیجات و میوه‌جات نشسته- آب و شیر آلوده.
بیشتر افرادی که مبتلا می‌شوند بدون علامت هستند. از خوردن گوشت خام باید پرهیز نمود (مقصود نیمه پخته است).
درصورتی‌که زنی مشکوک باشد، باید قبل از بارداری آزمایش مخصوص آن را انجام دهد و سپس هر سه ماه یک‌بار تکرار نماید. در اثر بیماری توکسوپلاسموز آنتی‌بادی‌هایی به نام ¬IgG و IgM تولید می‌شود که IgM نشانه ابتلا فرد در حال حاضر می‌باشد. در این صورت بعد از مدت کوتاهی آزمایش مجدداً تکرار می‌شود، چنانچه میزان آن بالاتر رفته باشد فرد مبتلا می‌باشد.
IgG نشانه ابتلای قبلی است و اقدامی لازم ندارد. درمان هم در مادر و هم در نوزاد می‌تواند انجام گردد و سالم است. شیر دادن به بچه بلامانع است، چون این بیماری از طریق شیر قابل‌انتقال نمی‌باشد.
کنتراسپشن فوری
بیشترین اثرش در 24 ساعت اول بعد از نزدیکی مشکوک است ولی می‌تواند 5-3 روز بعد از آن نیز مؤثر باشد. راه‌های جلوگیری فوری، یکی استفاده از قرص جلوگیری اورژانس است و دیگری گذاشتن IUD. گذاشتن یک IUD مسی (CopperT) در رحم به‌عنوان جلوگیری فوری بسیار نتیجه‌بخش است و در هر زمان از سیکل پریود تا زمانی که آزمایش حاملگی مثبت شود می‌توان آن را گذاشت و تا 10 سال می‌تواند بماند و مانع بارداری شود. چنانچه IUD در عرض 10 روز بعد از نزدیکی مشکوک گذاشته شود فقط 9% احتمال شکست دارد. ولی به علت هزینه بالای آن و عدم امکان دسترسی فوری به آن زیاد استفاده نمی‌شود.
قرص جلوگیری اورژانس قرص پروژسترون خوراکی به اسم لونورسترول Levonorgestrel به مقدار mg 5/1 است که در یک نوبت استفاده می‌شود. در صورت عدم دسترسی به آن می‌توان از قرص جلوگیری معمولی نیز استفاده کرد. برای جلوگیری از تهوع حاصل از قرص جلوگیری می‌توان یک ساعت قبل از خوردن آن از قرص ضد تهوع استفاده نمود. چای زنجبیل برای جلوگیری از تهوع مؤثر است. داروهای سقط‌آور گیاهی به علت مضر بودنشان، نسبت به داروهای شیمیائی استفاده نمی‌شوند.
قرص جلوگیری اورژانس باعث نواقص جنینی نمی‌شود.
عدم هماهنگی ABO در بارداری
یک نوع خفیف و شایعی از عدم هماهنگی گروه خون مادر و جنین است که با بیماری RH منفی متفاوت است. ABO می‌تواند بیماری همولیتیک در نوزاد ایجاد نماید. یعنی گلبول‌های قرمز خون جنین زودتر از موعد شکسته شده و از بین می‌رود. درنتیجه در نوزاد تازه متولد شده ایجاد زردی و کم‌خونی می‌نماید.
ABO زمانی است که مادر گروه خونش O باشد و بچه A یا B و یا AB باشد. مادر به‌طور طبیعی آنتی‌بادی‌های A و B را در خونش دارد. اگر این آنتی‌بادی‌ها به علل مختلف بتوانند از جفت عبور کنند و با خون جنین مخلوط گردند باعث مرگ زودرس گلبول‌های قرمز جنینی می‌شوند. این بیماری می‌تواند در بچه اول اتفاق بیفتد و در حاملگی‌های بعدی اگر باشد شدتش کمتر است. یعنی برعکس بیماری RH منفی. برای اینکه بهتر متوجه شوید لازم است گروه خون‌ها را مرور کنیم.
ژن‌هایی که شما از والدین دریافت می‌کنید گروه خون شما را می‌سازد. 4 تیپ گروه خون وجود دارد و هر گروه خونی مواد سازنده خود را در سطح گلبول قرمز دارا می‌باشد. این مواد آنتی‌ژن نامیده می‌شوند.
1- A حاوی آنتی‌ژن A
2- B حاوی آنتی‌ژن B
3- AB حاوی آنتی‌ژن A و B
4- O بدون آنتی‌ژن است.
در طی حاملگی به‌طورمعمول خون مادر و فرزندش مخلوط نمی‌شود. خون مادر و جنین توسط پرده‌های جفتی جدا می‌مانند. در مواردی همچون سقط و زایمان و غیره خون مادر و جنین در تماس با یکدیگر قرار می‌گیرند.
قابل‌ذکر است که در موارد بسیاری علت این اختلاط خون‌ها مشخص نمی‌شود.
هیچ تستی برای تشخیص این بیماری در حاملگی وجود ندارد و راهی هم برای جلوگیری از این بیماری وجود ندارد. برعکس بیماری RH منفی که داروی تزریقی دارد این بیماری ABO داروئی ندارد.
نوزادان مبتلابه زردی در اثر بیماری ABO ممنوعیتی برای تغذیه از شیر مادر ندارند.
مستحضر هستید که با داشتن اطلاعات کافی از بیماری‌ها در صورت ابتلا، پذیرش آن بسیار آسان‌تر خواهد بود.

ديدگاه ها در اين مطلب .

طراحی و اجرا توسط : امید حسینایی