کلستازیس حاملگی-(نویسنده: دکتر پروین رهبر) | خانواده مطهر

کلستازیس حاملگی-(نویسنده: دکتر پروین رهبر)

Janin

کلستازیس حاملگی یک اختلال کبدی است که در بارداری اتفاق می افتد. در این بیماری دفع صفرا که یک مایع گوارشی است و در کبد تولید می شود دچار اختلال می گردد. صفرا بعد از تولید در کیسه صفرا تجمع می یابد. در حقیقت کیسه صفرا به عللی که بعدا توضیح داده می شود قادر به دفع صفرا نبوده و سرانجام ماده صفراوی در کبد پس زده و فونکسیون آن را مختل می نماید.

به طور کلی ترم کلستازیس به شرایطی گفته می شود که جریان خروج صفرا را از کبد دچار اختلال نماید. کلستازیس حاملگی یکی از انواع آن است. اسامی دیگر آن کلستازیس مامایی و کلستازیس داخل کبد حاملگی است.

شیوع این بیماری یک در هر 1000 حاملگی است و می تواند عوارضی را برای مادر و به خصوص جنین به همراه داشته باشد. علل آن نامعلوم است ولی علل هورمونال و ژنتیک و محیطی را در ایجاد آن موثر می دانند.

هورمون های حاملگی رل مهمی را در ایجاد این بیماری دارند. صفرا یک مایع گوارشی است که در کبد تولید می شود و یکی از اعمال آن کمک به تجزیه چربی هاست. افزایش هورمون های بارداری به خصوص استروژن بر روی عمل کیسه صفرا اثر گذاشته و خارج شدن صفرا را از آن کند و یا متوقف می نماید. افزایش صفرا در کیسه صفرا و پس زدن آن در کبد باعث جذب اسیدهای صفراوی از عروق خونی شده و سرانجام در زیر پوست و سایر نواحی رسوب می نماید. ته نشین شدن مواد صفراوی در پوست باعث خارش می گردد. کلستازیس مامایی بیشتر در سه ماهه سوم حاملگی اتفاق می افتدT زمانیکه هورمون ها به حداکثر مقدارشان می رسد. این بیماری معمولاً چند روز بعد از حاملگی از بین می رود.

علائم

1-خارش بدن بخصوص در دست ها و پاها. این شایع ترین علامت می باشد. معمولاً خارش بدون ضایعات پوستی می باشد. در غروب شدید تر می شود. گاهی چنان باعث استرس خانم باردار می گردد که موجب بی خوابی او می شود.

2-زردی: در پوست، چشم ها و مخاط ها ایجاد می شود.

3-داشتن مدفوع روشن

5- کاهش اشتها

6-افسردگی

7-به طور نادر تهوع و ادرار تیره وجود دارد.

قابل به ذکر است که اکثریت بیماران تمام علائم ذکر شده در بالا را ندارند. به عنوان مثال زردی یکی از علائمی است که به ندرت در بیماران دیده می شود. جالب است که علائم آزمایشگاهی مدت طولانی بعد از بروز علائم طبیعی خود را نشان می دهد. علائم آزمایشگاهی شامل مختل شدن تست های کبدی است.

کلستازیس ریسک زایمان زودرس و مرگ داخل رحمی جنین را زیادتر می کند. خانم های بارداری که چند قلو دارند و یا سابقه بیماری کبدی دارند و یا مادر و خواهرشان بیماری کلستازیس داشته اند ریسک بالاتری را برای ابتلا به این بیماری دارند. استفاده از قرص های ضد بارداری قبل از بارداری ریسک زن حامله را برای این بیماری بالا می برد. تشخیص این بیماری با معاینه فیزیکی فرد و انجام آزمایشات کبدی است.

عوارض مادر بیشتر است یا جنین؟

قدر مسلم عوارض جنین بیشتر است . مادران مبتلا ممکن است در اکثر این بیماری، جذب ویتامین های قابل حل در چربیشان دچار اختلال گردد. اما این عارضه ندرتاً بر روی سلامتی آنان اثر می گذارد. خارش و سایر علائم معمولا چند رو بعد از زایمان از بین می رود. مبتلایان باید بدانند که این بیماری درصد زیادی در حاملگی بعدی عود می نماید. همانطوریکه ذکر گردید عوارض کلستازیس حاملگی برای جنین شدید تر است. از جمله زایمان زودرس که مکانیسم ایجاد آن معلوم نمی باشد. ریسک دفع مدفوع جنین در داخل رحم زیادتر می شود.

مرگ داخل رحمی در اواخر حاملگی یک از مهمترین عارضه های آن است. به همین دلیل پزشکان ترجیح می دهند که در 37 هفته حاملگی جنین را خارج نمایند.

درمان

به محض تشخیص این بیماری بلافاصله باید درمان شروع شود. هدف اصلی درمان رها شدن از خارش و جلوگیری از عوارض جنینی است. استفاده از کرم های آنتی هیستامین و کورتن جهت رفع خارش جزء قدم های اولیه درمان است. استفاده از آب سرد و یخ برای نواحی خارش دار موثر است. در ضمن برای جلوگیری از عوارض جنینی، این مادران باید ویزیت های دوران بارداری زودتر از خانم های باردار غیر مبتلا داشته باشند. تست های مخصوص سلامت جنین مرتباً در طی بارداری انجام شود. بهتر است زایمان در 37 هفته حاملگی انجام شود. حتی اگر تمام تست های سلامت جنین طبیعی باشد. انجام زایمان زودتر بدلیل این است که نمی توان مشخص کرد چه زمانی خطر مرگ داخل رحمی جنین اتفاق می افتد. بنابر این زایمان جلوتر، بهترین و تنها راه جلوگیری از مرگ داخل رحمی می باشد.

مسلماً به فکر این بیماری بودن و تشخیص به موقع آن و درمان صحیح آن انتظار 9 ماهه مادر را به ثمر می رساند.

ديدگاه ها در اين مطلب .

طراحی و اجرا توسط : امید حسینایی