حاملگی و اکرومگالی: دکتر پروین رهبر | خانواده مطهر

حاملگی و اکرومگالی: دکتر پروین رهبر

132

 

اکرو مگالی یک سندرومی است که در اثر ترشح بیش از حد هورمون رشد از غده هیپوفیز ایجاد می گردد. شایع ترین علت آن، تومور خوش خیم هیپوفیز است. هیپوفیز یک غده کوچک است که در قاعده مغز قرار دارد و هورمون های زیادی از جمله هورمون رشد را تولید می نماید. به همین علت در رشد فیزیکی بدن سهم عمده دارد. بیماری اکرومگالی نادر است و در سنین 25 الی 45 سالگی دیده می شود ولی شایع ترین سن شیوع این بیماری بین 40 الی 45 سالگی می باشد. در هر دو جنس مرد و زن دیده می شود. این بیماری معمولا در مراحل اولیه تشخیص داده نمی شود و اکثرا سال ها بعد از ایجاد کشف می گردد. این تاخیر تشخیص به علت رشد کند تومور هیپوفیز است. زمانیکه علائم آن ظاهر می گردد، بیماری تشخیص داده می شود.

اساساً حاملگی در بیماران اکرومگال نادر است، زیرا قدرت باروری زن توسط هورمون های متعددی که از هیپوفیز ترشح می شود کنترل می گردد. همانند پرولاکتین، هورمون رشد و غیره. زمانیکه تعادل ترشح این هورمون ها به علت تومور از بین می رود، نازایی ایجاد می گردد. خوشبختانه با درمان این بیماری شانس باروری مجدداً بر می گردد.

علائم اکرومگالی

عموماً رشد بیش از اندازه استخوان، مفاصل، نسوج نرم و ارگان های داخلی از مشخصه های این بیماری است. این افزایش رشد بیشتر در پاها، دست ها و صورت بیشتر نمایان است. این افراد، صورتی با پیشانی برجسته و فک پایین بلند و لب برجسته دارند. ارگان های داخلی از جمله قلب و کلیه ها نیز دچار تورم می شوند.

در یک حاملگی به طور طبیعی تغییرات فیزیولوژیک در سیستم اندوکرین یا غدد اتفاق می افتد که برای رشد و بقای جنین و همچنین آماده کردن مادر برای زایمان ضروری است. یکی از ارگان هایی که بیش از اعضای دیگر دچار تغییرات می شود، هیپوفیز است. به طوریکه قسمت قدامی هیپوفیز در زمان بارداری 2 الی 3 برابر بزرگتر می شود. قابل ذکر است که این افزایش سایز به علت تکثیر سلول ها و تورم آن ها می باشد.

به همین خاطر چنانچه سندروم اکرومگالی قبل از حاملگی تشخیص داده نشده باشد، در زمان بارداری تشخیص آن مشکل است. همچنین در دوران بارداری جنین به طور طبیعی هورمون رشد ترشح می نماید و این مساله نیز مزید بر علت شده و تشخیص اکرومگالی را در حاملگی مشکل تر می کند.

untitled

تشخیص

تشخیص با انجام آزمایش خون است که افزایش بیش از اندازه هورمون رشد را نشان می دهد و در کنار آن گرفتن MRI از مغز، تومور هیپوفیز آشکار می گردد.

درمان

درمان اساسی آن برداشتن تومور هیپوفیز است. سپس با تجویز دارو درمان تکمیل می شود. در صورتیکه تشخیص در زمان حاملگی باشد، درمان با آنچه که در بالا ذکر گردید فرق نمی کند. خوشبختانه در بسیاری از بیماران جراحی موفقیت آمیز می باشد. در صورت عدم درمان عوارضی همچون بیماری قلبی و دیابت و کاهش بینایی و بسیاری از علائم دیگر عارض می گردد. درمان زودرس آن باعث جلوگیری از این عوارض شده و تاخیر در درمان باعث مرگ زود هنگام می شود.

جهت پیشگیری از عوارض بیماری در حاملگی، مبتلایان باید در صورت تصمیم به بارداری، با پزشک خود مشاوره نموده و در صورتیکه حاملگی اتفاق بیفتد بلافاصله باید متخصص خود را در جریان بگذارند و در طول بارداری میزان بینایی می بایستی کنترل گردد.

اثر حاملگی بر روی اکرومگالی

حقیقتا به علت نادر بودن اکرومگالی اطلاعات زیادی در مورد حاملگی در این بیماران وجود ندارد ولی بیشتر تحقیقات نشان داده که در صورتیکه تشخیص قبل از حاملگی داده شود و بیمار تحت درمان باشد، حاملگی در بیشتر موارد باعث پیشرفت بیماری نخواهد شد.

در یک مطالعه فقط 3 نفر از 27 نفر از بیماران اکرومگالی در دوران بارداری علائمشان بیشتر شده و در بقیه موارد تغییری در علائم وجود نداشته است.

در بیشتر مطالعات نشان داده شده که شرایط مادر به جنین منتقل نمی گردد و نواقص جنینی جدی در آن ها دیده نشده است. فقط افزایش ریسک دیابت و فشار خون در مادر و افزایش وزن جنین وجود دارد.

معرفی یک بیمار

یک خانم 30 ساله باردار با کاهش دید چشم ناگهانی به پزشک مراجعه می نماید. در بررسی انجام شده افزایش شدید هورمونی دیده شده و MRI توده هیپوفیز را گزارش کرده است. بیمار در 32 هفتگی حاملگی تحت عمل جراحی قرار می گیرد. با پیگیری دقیق بیمار، سرانجام مادر صاحب یک فرزند سالم و رسیده می گردد.

ديدگاه ها در اين مطلب .

طراحی و اجرا توسط : امید حسینایی