شکستگی خودبخودی استخوان در زنان یائسه: دکتر پروین رهبر | خانواده مطهر

شکستگی خودبخودی استخوان در زنان یائسه: دکتر پروین رهبر

111

پوکی استخوان (استئوپروز) یک بیماری است که استخوان را ضعیف نموده و باعث افزایش ریسک شکستگی های ناگهانی و غیر قابل تصور می شود. یعنی استخوان پر از منفذ شده و نتیجتا باعث کاهش تراکم و استقامت استخوان می شود. پوکی استخوان خودش علائمی ندارد. نتیجۀ آن افزایش میزان شکستگی استخوان است. یعنی در شرایطی که یک استخوان مبتلا به پوکی دچار شکستگی می شود ، در همان شرایط  یک استخوان نرمال سالم باقی می ماند. در کسانیکه بعلت عدم بررسی و چکاب اطلاعی از پوکی استخوان خود ندارند ممکن است در آینده با کوچکترین ضربه دچار شکستگی شوند. معمولآ این شکستگی ها در ستون فقرات، دنده ها، مفصل ران و مچ دست می باشد.

چنانچه در ستون فقرات باشد، باعث درد مزمن کمر و یا پشت و یا باسن می شود. بدبختانه، داشتن سابقۀ شکستگی بعلت پوکی استخوان شما را در ریسک بالائی برای شکستگی های مجدد قرار می دهد. سرانجام، این شکستگی ها، موجب ناتوانی فرد می شود.

اگرچه علت اصلی پوکی استخوان مشخص نمی باشد ولی می دانیم که این بیماری چگونه پیشرفت می نماید.

استخوان های بدن انسان از بافت زندۀ در حال رشد تشکیل شده است. یک قسمت از نسج استخوان حالت اسفنجی دارد. وقتی پوکی استخوان اتفاق می افتد این منافذ داخل استخوان بزرگتر شده و تعداشان نیز زیادتر می گردد. تا حدود 30 سالگی استخوان روند استخوان سازی دارد و حداکثر قدرت استخوان در این سن است. بعد از 35 سالگی روند تخریب استخوان افزایش می یابد. بطوریکه به مرور تودۀ استخوانی کاهش می یابد تا زمانیکه استئوپروز اتفاق بیفتد. به پوکی استخوان بیماری ساکت گفته می شود. علت این نامگذاری این است که کاهش تودة استخوانی بدون علامت پیشرفت می کند. فرد ممکن است نداند که به این بیماری مبتلا می باشد و زمانی متوجه می گردد که با کوچکترین ضربه دچار شکستگی استخوان می گردد. در مورد ستون فقرات مهره ها روی هم  می خوابد و فرد خمیده شده دچار کاهش قد می شود. در نتیجه این موضوع می تواند اولین علامت این بیماری باشد.

عوامل بسیار زیادی زمینه ساز پوکی استخوان در زنان یائسه می باشد. از جمله:

جنسیت: در خانم های بالاتر از 50 سال ریسک بیشتری برای پوکی استخوان و شکستگی خودبخودی وجود دارد در حقیقت خانم ها 4 برابر بیشتر از آقایان در معرض استئوپروز هستند. علت آن این است که استخوانهای زنان نازک تر و سبکتر می باشد. همچنین داشتن طول عمر طولانی تر آنها را در ریسک بالاتری برای استئوپروز قرار می دهد. ولی مشخص شده است که ریت مرگ و میردر مردان مسن بدنبال شکستگی بیشتر از خانم ها در همان سن می باشد.

نژاد: سفید پوستان و زنان آسیایی بیشتر در معرض پوکی استخوان هستند.

سابقۀ فامیلی فاکتور مهمی است. مصرف الکل و سیگار نیز از عوامل مستعد کننده است.

قابل توجه است که با بالا رفتن سن ، میزان قدرت روده برای جذب کلسیم کاهش می یابد. علاوه بر این جذب و تشکیل ویتامین (د) درپوست با افزایش سن کم می شود.

برای تشخیص پوکی استخوان تست های خوب زیادی وجوددارد. مهمترین آن، آزمایش تراکم استخوان و رادیوگرافی است که میزان اشعه ای که به بدن می دهد کم است. در حقیقت این تست تراکم استخوان افراد را با تودۀ استخوانی یک فرد 30 ساله می سنجد.

در خانم های با لای 65 سال و خانم های یائسه ای که سابقۀ شکستگی دارند حتمآ باید انجام شود.

درمان این بیماری بسته به شرایط و ریسک فاکتورهای بیمار دارد.

دربعضی خانم های یائسه با تشخیص پزشک استروژن تجویز می گردد.

میزان کلسیم مورد نیاز برای هر خانم 31-50 ساله 1200 میلی گرم روزانه است وبرای بالاتر از 50 سال 1500 میلی گرم روزانه می باشد.

بهترین منبع کلسیم شیر است. بعضی از غذاهای دریایی همچون ماهی با استخوان مثل ساردین و سالمون منبع خوبی برای کلسیم می باشند. برگ های سبز تیرۀ سبزیجات و کلم پیج سرشار از کلسیم است.

چگونه می توان از استئوپروز جلوگیری کرد؟

داشتن برنامۀ ورزشی مرتب عضلات را قوی تر نموده و از کاهش تراکم استخوان جلوگیری می کند. ورزش های بالانسی و کششی کمک می کند که بتوانید به تعادل بدن خود بیشتر مسلط باشید و بدین ترتیب از افتادن جلوگیری نمائید.

ورزش هایی همچون قدم زدن، دویدن، تنیس بازی کردن و رقصیدن به قوی شدن استخوانهای شما کمک می کند.

نتیجتا، همانند تمام بیماریها، پیشگیری بهترین درمان برای جلوگیری از شکستگی های خودبخودی در سنین یائسگی است.

ديدگاه ها در اين مطلب .

طراحی و اجرا توسط : امید حسینایی