برنامه ریزی برای سال نو: دکتر محسن بهشتی پور | خانواده مطهر

برنامه ریزی برای سال نو: دکتر محسن بهشتی پور

پس از چند روز تعطیلات و برگزاری مراسم دید و بازدید، بالاخره تعطیلات نوروزی به پایان رسیده و کار و تلاش، در بین مردم دوباره جریان پیدا می کند. امیدوارم دوستان عزیز سعی کنند درابتدای سال جدید، قبل از هر چیزی با برنامه ریزی خوب و حساب شده سال جدید را شروع کنند.

هدف ازبرنامه ریزی؛ یعنی مدیریت و جدول بندی کردن زمان و اهداف در چرخش زندگی. ازهمین نخستین روزهای سال جدید نیم نگاهی به چند و چون مطلوبیت ها و احیانا نامرادی های پشت سر گذاشته شده پارسال بیندازید. وقت و زمان گذاشتن برای بررسی سال گذشته؛ برنامه ریزی برای آینده است.

در برنامه ریزی اهداف سال جدید به گذشته و تجربیاتتان ارزش و بهای ویژه بدهید، زیرا آنها موجب رشد، شکوفایی، تکامل و گسترش فهم و آگاهی شما می شوند. با بازنگری کارنامه سال گذشته خود، قادر خواهید بود تا درک و درایت بهتری نسبت به سال جدید داشته باشید. مدتی را صرف فکر کردن به وقایع سال قبل خود کنید و ببینید نکات ضعف و قوت شما در سال قبل چه بوده و بیشترین آسیب ها را از کجا و چه کسانی خورده اید.

بعد از بررسی عملکرد سال گذشته خود و نتیجه گیری مطلوب از این فرایند، شما قادر خواهید بود تا به برنامه ها و نقطه نظرهای سال آینده، همچنین ارزیابی آنها و درنهایت راهکارهای مناسب آن بپردازید. ” ژان پل سارتر” می گوید: انسان مجموعه ای از آنچه دارد نیست، بلکه مجموعه ای است از آنچه هنوز نیست و ندارد اما می تواند باشد و داشته باشد.

وقتی برای هدفی برنامه ریزی می کنید و به آن هدف می اندیشید مراحل مختلفی در مغز شما شروع به کار می کند. این فرایند و تشعشات مغزی ناخودآگاه بی درنگ شما، افراد، اوضاع شرایط و فرصت ها را برای عملی شدن هدفتان به سوی شما جذب می کند، اما درصورتی که برای کارهایتان بدون برنامه ریزی اقدام می کنید بخش عظیمی از نیروهای غیر ارادی و ناخودآگاه را به فراموشی سپرده و خودتان را از وجود آنها محروم نموده اید.

توانمندی ها و شرایط افراد با هم متفاوت است، بنابراین هیچ برنامه ای را نمی توان پیدا کرد که برای همه افراد و درهمه حال مناسب باشد؛ درست همانطور که هیچ نسخه ی واحدی را نمی توان برای تمام بیماری ها و درمان آنها تجویز نمود. یک برنامه ی خوب برنامه ای است که فرد ضمن اجرای درست آن، مسیر زندگی عادی و معمولی فردی و اجتماعی را نیز ادامه دهد؛ معمولا انسان ها تاحدودی ایده آل گرا (آرمان گرا) می شوند؛ یعنی می خواهند از هرچیزی بهترین نوع آن را داشته باشند. این روحیه باعث می شود که نسبت به کارهای روزانه و امور جزیی بی توجهی نشان دهند. آنها حتی در هنگام انتخاب هدف ها نیز به هدف های بسیاربزرگ و دست نیافتنی بها می دهند و اهداف کوچک را بی اهمیت می شمارند.

واقعیت این است که داشتن هدف های بزرگ و آرمانی انگیزه و شوق بیشتری به ارمغان می آورد اما اگر هدف از حدی بزرگتر و احتمال دستیابی به آن اندک باشد به جای شوق و انگیزه و اقدام به عمل ممکن است منجر به سستی وخیال پردازی شود. بنابراین برای پرهیز از تنبلی و سستی و ایجاد امید وانگیزه ی بیشتر توصیه می شود که هر هدف بزرگی را به خرده اهداف کوچکتر تقسیم کنید. کم لطفی به بهینه سازی امور به دلیل بی توجهی به برنامه ریزی در زندگانی می تواند اثرات مختلفی برای انسان به وجود آورد: پریشان حالی، هدر رفتن عمر و آمال ها و… و تأسف از غفلت ها از جمله دستآوردهای این سهل انگاری ها است.

خانواده ها بایست بیشتر دقت کنند تا با رفتار و عملکرد صحیح خود الگوی خوبی برای جوانان و عزیزانشان باشند. برای بسیاری از کاستی های اجتماعی و خانوادگی آن گونه که برای امور عمرانی، تکنولوژی و حتی دانش پروری هزینه می شود، سرمایه گذاری کلان صورت نگرفته و یا حداقل دارای وسعت و عمق نبوده است. این موارد شامل برنامه های کلان و خانواده می شود. خانواده ها انواع وسایل مدرن و لااقل اسباب و لوازم حیاتی را به هر صورت تهیه و تدارک می بینند ولی در مبحث فرهنگ باوری بعضاً دقت و وقت صرف نمی کنند.

نحوه آموزش و پردازش خانواده به برنامه ریزی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. زیرا فرزندان ما ابتدا نظم و برنامه ریزی را از این کانون ها فرا می گیرند. اگرچه در سطح اجتماعی با مسایلی دیگر که گاه می تواند مخالف آموزه ها باشند، روبرو می شوند. پدر و مادرانی که نظم، انضباط و برنامه داشتن را به فرزندان خود یاد می دهند، متاسفانه در برخی از موارد خود عامل بی نظمی در خانواده می شوند. لذا فرزندان با برخورد، در سطح اجتماع ناخواسته دچار تضادها می شوند.

در بهترین حالت باید همه اعضای خانواده حتی فرزندان کوچک هم حق اظهار نظر داشته باشند. برنامه‌ریزی‌های خانوادگی بهترین فرصت برای آموزش فرآیند تصمیم‌گیری به فرزندان است که والدین نباید آن را از دست بدهند. تصمیم نهایی باید توسط همه اعضای خانواده و با توافق یکدیگر اتخاذ شود. از خودگذشتگی را فراموش نکنید و زمانی که اعضای خانواده دچار اختلاف‌نظر شدند، با صبر و آرامش سعی کنید نظرات خود را برای سایر اعضای خانواده توضیح دهید. این رفتار شما باعث می شود که هم تجربه آنها بیشتر شده و هم صمیمیت را در بین تمامی اعضاء خانواده افزایش می دهد.

اهداف اصلی خود را برای تمامی خانواده تشریح و با آنها درمیان بگذارید. وقت بیشتری را با خانواده خود سپری کنید و با  آنها به مکان‌های جدید مسافرت کنید و کارهای خلاقانه انجام دهید. دقت کنید این رفتار و همکاری چه تأثیری بر دستیابی شما به هدف‌هایتان خواهد داشت. اهداف مهم و غیر مهم خود را طبقه‌بندی کنید، زیرا برخی از خواسته‌های شما با یک گام کوچک برآورده می‌شوند؛ اما برخی دیگر نیازمند زمان بیشتری برای کامیابی دارند.

سعی کنید دقیقآ برای خودتان معلوم کنید که در چه زمینه ای می خواهید برنامه ریزی داشته باشید و دقیقآ چه هدف و منظوری را دنبال می کنید. هر شغلی که دارید باید خوب بدانید که می خواهید در این شغل در نهایت به کجا برسید. آیا این شغل باعث رشد و ترقی در زندگی شما به هدفتان می شود؟ مطالعات نشان می‌دهند هنگامی که هدفمان را ضبط و آنها را یادداشت می‌کنیم، به‌طور خودکار محیط اطراف ما، افراد و شرایطی را در مسیر ما قرار می‌دهد تا در دستیابی به آن هدف به ما کمک کنند.

بنابراین سریع دست به کار شوید و یک قلم بردارید. ولی به خاطر بسپارید که تمامی اهداف به‌طور یکسان خلق نمی‌شوند. برای اینکه موفق شوید، باید اهداف شما چالش برانگیز و خاص باشند. با تغییر رویکرد و نگاه مثبت به خواسته خود، اشتیاق بیشتری خواهید داشت و هیچ‌گاه احساس ترس نخواهید کرد. آرزوهایتان را با دوستانتان در میان بگذارید که این عمل به لحاظ روانشناسی شما را در رسیدن به موفقیت مصمم‌تر می‌کند. برای اینکه در مسیر درست گام بردارید با دوستان خود در مورد اهداف‌تان بحث و خلاصه‌ای از روند کار و پیشرفت در خواستتان تهیه کنید. اگر به رغم تلاش فراوان هنوز موفق نشدید و هر چقدر تلاش کردید نتیجه مثبتی نگرفتید، شاید بهتر باشد مسیر خود را تغییر دهید.

به طور کلی برنامه‌ریزی فرآیندی است که شما سعی می‌کنید زمان محدودتان را به مهم‌ترین فعالیت‌هایتان با کمترین هزینه و بیشترین فایده اختصاص دهید. برای این منظور لازم است شما از قدرت پیش‌بینی برخوردار باشید. یعنی باید بتوانید کارهایی که در آینده باید انجام دهید را در ذهنتان تصور کنید، سپس با برنامه‌ریزی کردن آنها را مدیریت کنید. برنامه‌ریزی نوعی مدیریت زمان است. در واقع شما برای خودتان نوعی نقشه راهنما تهیه می‌کنید. برنامه‌ریزی کردن مستلزم داشتن تفکر همه‌جانبه است.

برنامه‌ریزی هم انواع مختلفی دارد. به طور کلی برنامه‌ها به دو دسته کوتاه‌مدت و بلندمدت تقسیم می‌شود. برنامه‌های کوتاه‌مدت بازه زمانی حداکثر تا یک ماه را در برمی‌گیرد، اما برنامه‌های بلند‌مدت در زمانی بیشتر از این مقدار قرار دارد. اگر تصمیم گرفته‌اید به یک برنامه‌ریز موفق در زندگی تبدیل شوید، کافی است نکات ریزی را قبل از هر اقدامی ‌مد نظر داشته باشید.

 

رازهای موفقیت در اهداف :

دردستیابی به اهداف خود پایداری و پایبند باشید

هرگز خسته نشوید و پیشروی به سوی اجرای اهداف داشته باشید

صبر و امید دو عامل موفقیت در تمامی زمینه های زندگی است

تلاش ، پشتکار و تمرکز بر روی اهداف را از دست ندهید

انواع هدف :

1- هدف های مربوط به توسعه و پرورش شخصی : خودسازی فردی

2- هدف های مربوط به فعالیت های اجتماعی و خانوادگی

3- هدف های شغلی ، اقتصادی : حرفه ای ، کار . معیشت

4- هدف های تفریحی ، ماجراجویانه

5- هدف های خیر خواهانه

مشخصات یک هدف خوب :

یک هدف باید چیزی را طلب کند.

هدف باید دست یافتنی باشد.

هدف باید مشخص و روشن باشد.

هدف باید قابل اندازه گیری باشد.

هدف باید در محدوده زمانی مشخص باشد.

در اولین گام سعی کنید در زمانی مناسب فهرست بلندی از مقاصد و اهداف را برای خود تهیه کنید. در مورد آنچه که مایلید تغییر دهید، خوب بیندیشید. فقط یک یا دو هدف را به عنوان هدف های اصلی مشخص و انتخاب کنید. با خودتان صادق باشید؛ اهدافتان بایستی واقعی و دست یافتنی باشند. از نوشتن، به عنوان ابزاری مفید جهت تشخیص و انتخاب اهدافتان استفاده نمایید. ابتدا کارکرد سال گذشته تان را مرور کنید. نکات ضعف و قوت شما کدام بودند؟ و موفقیت هایتان؟ در چه زمینه ای به خود می بالید؟ به این بیندیشید که چه موقع می توانید عملکرد بهینه داشته باشید. آیا مواردی که ذکر کرده اید برای هدف و مقصود شما مساعد هستد؟ همانطور که به تغییرات احتمالی فکر می کنید، در مورد هر یک، دقیق باشید. آیا واقعی و انجام شدنی هستند؟ چرا می خواهید تغییر ایجاد کنید؟ آیا ایجاد تغییر، زندگی شما را بهتر خواهد کرد؟ دلایل شما برای تغییر چیست؟

توصیه هایی برای تصمیمات مهم شما :

شما هدفی را در نظر دارید. حال چگونه باید بدان دست یابید؟ هدفتان را به خرده اهداف یا گام های کوچک تقسیم کنید. در مورد هر مرحله، خوب فکر کنید. به جای تمرکز و تأکید بر یک هدف طولانی مدت، توجه تان را بر اهداف روزانه معطوف سازید. حال ببینیم چگونه باید تغییرات روزانه، شما را در رسیدن به اهدافتان همراهی کند.

1- به دنبال اهداف دست یافتنی و واقعی باشید: همیشه برای تغییر رفتار، واقع بین باشید. شما باید اهدافی را برگزینید که با نوع زندگی و شرایط شما تناسب داشته، در حیطه توانایی های شما باشند.

2- بی‌حوصله نباشید: دلیل اول بی‌حوصلگی، نداشتن صبر و تحمل است. این عامل بویژه در تصمیمات بلندمدت نقش مهمی بازی می‌کند.

3- تنبلی را کنار بگذارید: عامل دوم تنبلی است. برای افراد تنبل فرقی نمی‌کند برنامه‌ها دشوار باشد یا آسان، بلندمدت باشد یا کوتاه‌مدت، آنها در هر حال از برنامه‌ریزی کردن فراری هستند.

4- با انگیزه باشید: نداشتن انگیزه کافی برای برنامه‌ریزی و از بین رفتن انگیزه به دلایل متعددی اتفاق می‌افتد. یکی از دلایل بی‌انگیزگی شکست خوردن در برنامه‌های قبلی است. برای آن‌که این تصور ذهنی که شما به هر کاری که دست می‌زنید، با شکست روبه‌رو می‌شوید را از بین ببرید می‌توانید برای شروع برنامه‌های کوچک و آسان را انتخاب کنید. از آنجا که دسترسی به این برنامه‌ها امکان بیشتری دارد، اعتماد به نفس شما تقویت خواهد شد و در آینده موفق‌تر خواهید بود.

5- خستگی را از خود دور کنید: برای جلوگیری از شکست خوردن در برنامه‌ریزی‌هایتان بهتر است خستگی را از خود دور کنید. اجرای برنامه هایتان را به زمانی موکول کنید که از لحاظ روحی و جسمی‌ به اندازه کافی آمادگی داشته باشید. یک شروع قوی و با انرژی می‌تواند موفقیت شما را در پایان برنامه‌هایتان تضمین کند.

6- تصمیمی جدی بگیرید: عدم توانایی در تصمیم‌گیری برنامه‌ریزی‌ها را با شکست روبه‌رو می‌کند. با خودتان تمرین کنید تا در تصمیم‌گیری‌ها فردی قاطع باشید. زمانی که دیگران می‌بینند شما نمی‌توانید سر تصمیم خود بایستید شما را جدی نمی‌گیرند. البته همه اینها به این معنا نیست که به فردی متعصب تبدیل شوید، بلکه زمانی که مرتکب اشتباه شدید آن را بپذیرید و از دیگران عذرخواهی کنید. داشتن تعادل به شما کمک می‌کند که اطرافیانتان از همراهی با شما لذت ببرند.

7- در انجام کارها، مقید به زمان بندی باشید: برای رسیدن به اهداف ایده آل خود، زمان خاصی را مشخص کنید و به آن پایبند باشید. مسلماً تغییر یک رفتار نامطلوب و رسیدن به یک رفتار مطلوب، گام های خاصی را در پی دارد. برای هر یک از این مراحل، زمانی خاصی را در نظر بگیرید و هر مرحله را دقیقاً در زمان مقرر خودش به پایان برسانید. توجه به این رویکرد، تغییرات بزرگی را در زندگی شما ایجاد خواهد کرد. با استفاده از روش مذکور، شما قادر به انجام تغییراتی هستید که در نهایت، کیفیت زندگی شما را تغییر خواهد داد.

8- نه گفتن را بیاموزید: موضوع بسیار ساده است، شما نمی‌توانید نه بگویید و هر بار که برای خودتان برنامه‌ریزی می‌کنید دیگران وظایف جدیدی را به عهده‌تان می‌گذارند یا از شما در خواست‌هایی می‌کنند که شما توانایی مخالفت با آنها را ندارید. بایست باور داشته باشید که کنار گذاشتن رفتارهای ناخواسته، درهر زمانی جایز و امکان پذیر است.

فرمول موفقیت:  (برنامه ریزی + مطالعه + هدفمندی ) × پشتکار و تلاش =  موفقیت و سعادت

مسئولیت هرکاری که در طول زندگی انجام می دهید با شماست. اما در نهان آن، رازي وجود دارد که شما می بایست آن را کشف کنید. هرگز به عادت های خود اجازه ندهيد که بر حرکاتتان فرمانروايي کند. بگذارید کسی شما را فرمانبری کند، خودتان فکر کنید و برای خود تصمیمات مهم و بزرگ بگیرید. اما با افراد کارشناس و خبره مشورت کنید ولی تصمیم نهایی را خودتان بگیرید.

خود‌خواهي باعث از بين رفتن کارهاي خير مي‌شود. حقيقت چيزي نيست که به ما يقين عطا کند و يا ما را از ديگران برتر سازد؛ حقيقت آن چيزي است که ما را به آگاهي مي‌رساند و آگاهي در لحظه زندگي کردن است. براي شادتر بودن و براي بهره‌برداري بيشتر از زندگي نبايد دنيا را تغيير دهيد، بلکه اول بايد خودتان را تغيير دهيد.

کليد شادي و خرسندي متمرکز ساختن ذهن بر لحظه حال است. کودکان به‌طور دائم خود را درلحظه حال غرق مي‌کنند، اما وقتي بزرگ مي‌شويم، هنر فکر کردن و نگران بودنِ همزمان را فرا مي‌گيريم. شما فقط زماني در معرض ترس‌هاي شديد قرار مي‌گيريد که بي‌حرکت باشيد و درست در همان لحظه که وارد عمل مي‌شويد آنگاه است که ترس‌ها فروکش مي‌کنند. اما واقعیت این است که باید زيست و حرکت کرد، برنامه بریزید و بدون ترس ازعواقب آن، با شجاعت هرچه تمام تر به پیش بروید و نتیجه آن را به خدا واگذارید. بدون نگراني از اينكه آيا اين تلاش به پاداش منصفانه منتهي مي‌شود يا نه.

ديدگاه ها در اين مطلب .

طراحی و اجرا توسط : امید حسینایی