تیروئید و باروری: دکتر پروین رهبر | خانواده مطهر

تیروئید و باروری: دکتر پروین رهبر

 

تیروئید و  قرارگاهش در جلوی گردن به شکل و زیبائی آن کمک بسیار می کند. تیروئید ارگان مهمی در بدن بوده و توجه به اختلالات آن در بارداری و عوارض ناشی از آن حائز اهمیت می باشد. در این مقاله از کم کاری و پرکاری تیروئید در دوران باردای اطلاعاتی ارائه می گردد.

در حاملگی بعلت هورمون های مخصوص بارداری ، یک افزایش در میزان متابولیسم مادر (بعلت متابولیسم نوزاد) وجود دارد. و همچنین  در باردای برداشت ید از خون مادر بیشتر بوده و اندازۀ تیروئید مادر بعلت افزایش عروق آن و افزایش نسوجش بزرگتر می شود. علیرغم  این افزایش در سایز آن

هورمون ها در حد نرمال باقی می ماند. در ابتدای باردای قبل از اینکه فعالیت غدۀ تیروئید شروع شود جنین از هورمون تیروئید (تیروکسین نامیده می شود) مادر که از طریق جفت منتقل می شود، استفاده می نماید. رشد مغز جنین در ابتدای بارداری وابسته به هورمون تیروئید مادر است.

کم کاری تیروئید(هیپوتیروئیدی) درمان نشده در زن باردار همراه با ریسک بالائی از دست دادن حاملگی است. این بیماری در خانم حامله همراه با افزایش سقط جنین می باشد. این عارضه حتی در نوع خفیف کم کاری تیروئید دیده می شود. علتش اختلال در عمل اندومتر، تخمدان،

مخصوصآ جفت است. از عوارض دیگر آن ،مسمومیت بارداری،ویار شدید، عدم رشد کافی جنین، زایمان زودرس و سرانجام کاهش هوش طفل بعد از تولد ودر سالهای آیندۀ او می باشد.

وقتی دریافت ید مادر کافی نباشد ، جنین در مضیقه قرار می گیرد. بنابراین رساندن ید کافی به مادر در تمام دنیا مورد توجه است.

بررسی تیروئید جنین از جهت بزرگ شدن آن (گواتر) از طریق سونوگرافی داخل رحم امکانپذیر می باشد. در صورت وجود گواتر در جنین می توان درمان را با تزریق هورمون تیروئید در داخل مایع آمنیوتیک شروع کرد و یا بلافاصله بعد از تولد درمان را انجام داد.

کم کاری خفیف تیروئید مادر در زمان بارداری ممکن است در آزمایش تیروئید مشخص نشود. موارد شدید کم کاری تیروئید همراه با بارداری، بندرت دیده می شود. معمولآ خانم های با کم کاری شدید تیروئید باردار نمی شوند. از عوارض کم کاری تیروئید در زن حامله ایجاد جنین با تیروئید کم کار است و از هر 400 جنین یکی مبتلا است. خوشبختانه در اکثر کشورها بررسی نوزادان از نظر کم کاری تیروئید وجود دارد.

قابل توجه است که نوزاد متولد شده با کم کاری تیروئید علائمی از این بیماری ندارد. خوشبختانه تشخیص این بیماری در دوران نوزادی  با آزمایش خون از نوزاد امکانپذیر می باشد. در صورت ابتلا باید بعد از تولد تا قبل از 3 ماهگی درمان شود. زیرا رشد مغزی نوزاد در این دوران بسیار مهم است.

با وجود درمان بموقع و صحیح نوزاد، بایستی از نظر مشکلات هوشی در طولانی مدت پیگیری شود. چنانچه مشکلات مغزی در طفل باشد ، ممکن است بعلت تآخیر در تشخیص کم کاری تیروئید در نوزاد باشد ویا عدم درمان بموقع ویا صحیح آن. نوزاد با تیروئید کم کار که درمان صحیح داشته ولی علائم کم هوشی را نشان می دهد باید مسئلۀ ژنتیک و ارث را در نظر داشت. ارث و مسئلۀ فامیلیال در هر دو سیستم مغزی و عصبی عامل مهمی است.

چنانچه کم کاری تیروئید نوزاد در دوران بارداری تشخیص داده شود، دادن هورمون تیروکسین به طریق تزریق در مایع آمنیوتیک می تواند کمک کننده باشد. از علائم تیروئید کم کار مادرزادی در داخل رحم  می تواند بصورت اختلالاتی در صدای قلب جنین ویا کاهش مایع آمنیوتیک باشد.

مادرانی که برای پرکاری تیروئید درمان می شوند جنین آنها باید از نظر کم کاری تیروئید بررسی شوند.

درمان نوزاد با تیروئید کم کار مهم است ، زیرا این بیماری می تواند روی رشد مغز ومهارت های فیزیکی طفل در آینده اثر بگذارد.

تیروئید پرکار(هیپر تیروئیدی)-عدم درمان زن باردار با پرکاری تیروئید باعث ایجاد ریسک بالا برای مسمومیت بارداری- نارسائی قلب در جنین

عدم رشد کافی جنین-تولد زودرس و مرگ داخل رحم ، جنین می شود. بچه خوره (مول) می تواند در مادر، تیروئید پرکار ایجاد نماید. در ویار شدید باید به پرکاری تیروئید مادر شک کرد. وجود پرکاری خفیف تیروئید در زن باردار لازم نیست درمان شود. زیرا  عوارضی ندارد. بیشترین حالت پرکاری تیروئید بصورت بیماری است بنام گریوز. تغییرات طبیعی ایجاد شده ،  در خانم حامله ممکن است علائم پرکاری تیروئید را بپوشاند. طپش قلب در موقع بیدار شدن ازخواب، اضافه نشدن وزن مادر باید پزشک را به این بیماری مشکوک نماید. آزمایشات مخصوص بررسی تیروئید و گاهی بزرگ شدن تیروئید ، به تشخیص این بیماری کمک می کند. معمولآ با دارو قابل درمان است.

در صورت عدم درمان مادر در پرکاری تیروئید، عوارضی همچون پرکاری تیروئید جنین را بدنبال خواهد داشت. و این بیماری در جنین خطراتی را برای سلامتی او ایجاد خواهد کرد. با انجام سونوگرافی از جنین می توان تیروئید او را بررسی نمود. همچنین در صورت ضرورت از خون جنین برای بررسی میزان هورمون تیروئید او استفاده نمود. با دادن دارو به مادر جنین نیز قابل درمان است. پی گیری وضعیت تیروئید جنین با انجام سونوگرافی از تیروئید او است بعد از تولد نیز پی گیری نوزاد باید ادامه یابد.

اختلالات تیروئیدی در مادر گاهی بلافاصله بعد از زایمان بروز می کند. و اینها اختلالاتی هستند که در اثر نقص ایمنی ایجاد می گردند ودر زمان بارداری توسط  هورمونهای حاملگی پنهان مانده وبروز نمی نماید وبه فاصلۀ 1-6 ماه بعد از زایمان بروز می نماید. ابتدا بصورت پرکاری تیروئید

سپس بشکل کم کاری خودش را نشان میدهد. و در کسانی دیده می شود که سابقۀ فامیلی و یا شخصی از بیماری های با نقص سیستم ایمنی داشته اند.

بیشترین علامت آن افسردگی و یا اضطراب است. با دیدن این علائم متخصص زنان باید به کم کاری تیروئید مشکوک شود. این اختلال 1-3 ماه طول

می کشد و سپس به حات عادی برمی گردد. لازم است بعد از آن سالیانه هورمون های تیروئید بررسی شود.

با توجه به اهمیت اختلالات تیروئید مادر در زمان بارداری بخصوص کم کاری آن ضروری است که بررسی تیروئید قبل از باردای انجام شود.

ديدگاه ها در اين مطلب .

طراحی و اجرا توسط : امید حسینایی