آسوده سازی روان | خانواده مطهر

آسوده سازی روان

 

تن و روان آدمی به یکدیگر کاملاً وابسته هستند. هر گونه تغییر غیر طبیعی و اختلال در عملکرد ارگانهای بدن موجب پریشانی روانی و روحی میگردد و از سوی دیگر هر ناراحتی روحی و مشغولیت ذهنی از قبیل اضطراب، افسردگی یا وسواس، موجب پیدایش علائم جسمانی میشود.

استرس، امروزه شایعترین بیماری بشر شناخته شده است، چرا که عوامل ایجادکننده آن همواره در همه جا وجود دارند. سر و صداهای ناهنجار و ناراحت کننده، ضررهای مالی، فشارهای اقتصادی، رفتارهای ناخوشایند اطرافیان، کار زیاد، کم خوابی و غیره، همه و همه عوامل استرس زا هستند.

استرس نه تنها باعث تغییرات خلقی میشود بلکه باعث افزایش احتمال ابتلا به بیماریها، از سرماخوردگی ساده تا بیماریهای قلبی و عروقی میشود.

کسانی که فقط به سلامت جسمانی می اندیشند و از آسودگی روانی غفلت میورزند هیچ گاه به شادابی، سلامت واقعی و طول عمر کافی دست نمی یابند و برعکس آنهایی که فقط جویای اعصاب راحت هستند و به پرهیزهای غذایی و ورزش توجه ندارند هرگز به تندرستی حقیقی نمی رسند، چرا که یکی از راههای مقابله با استرس، استفاده از مواد غذایی است.

غذاها میتوانند از راههای مختلفی بر میزان استرس تأثیر بگذارند. مثلاً بعضی غذاها باعث افزایش سطح «سروتونین» در خون میشوند. (سروتونین ماده شیمیایی است که باعث ایجاد آرامش می-شود).

بعضی غذاها با تقویت سیستم ایمنی و کاهش فشار خون، بدن را از عوارض استرس در امان نگه میدارند.

مرکبات، روغن ماهی، شیر، سبزیجات از مواد غذایی هستند که ضد استرس هستند.

اگر ما با رعایت نکاتی، به یک الگوی زندگی طبیعی و سالم دست پیدا کنیم، خودمان اولین کسی هستیم که از آن لذت خواهیم برد، چرا که همیشه شاداب، پر انرژی، تندرست و شاد خواهیم بود.

برای رفع تنشها و استرسها و دستیابی به اعصاب و روان آسوده و راحت نکات و دستورات زیر را مد نظر داشته باشید:

1. طی روز، حداقل دو بار کار را کنار بگذارید، به مقابل پنجره بروید و هوای تازه را تنفس کنید. آن گاه راحت بنشینید و بگذارید جسم و روان شما استراحت نماید. در این فاصله از صحبت کردن بپرهیزید و کاری کنید که اتاق، کاملاً ساکت باشد.

2. روزی 10 دقیقه در یک اتاق ساکت دراز بکشید. یک بالش راحت زیر سر خود بگذارید تا اندکی سرتان بالا قرار گیرد. آن گاه سعی کنید از نوک انگشتان پا تا فرق سرتان آسوده و راحت شود.

برای این منظور ابتدا تمام حواس خود را روی انگشتان پا متمرکز کنید و به خود تلقین نمایید که انگشتان شما گرم و شل میشوند. آن گاه، انگشتان شما واقعاً شل و راحت میشوند سپس همین عمل را با ساق و رانها انجام دهید و به همین ترتیب قسمت به قسمت بالا بیایید تا تمام عضلات بدن و صورت شما نیز شل شوند. مدتی به این حال بمانید به چیزی فکر نکنید و یا در صورت دلخواه به یک منظره خوشایند مثلاً کنار یک دریاچه آرام با مناظر دلپذیر فکر کنید. تنفس شما باید بسیار راحت باشد. این عمل، آسوده سازی (Relaxation) نامیده میشود و از اصول اولیه تندرستی است و باید روزانه آن را انجام داد. به این ترتیب فشارهای روانی که در طول روز به سیستم عصبی و روانی انسان وارد می آید برطرف میشود و هر گونه کسالت و ناراحتی روانی برطرف میشود.

3. هر هفته حداقل یک روز را به تعطیلات و تفریح در محیطهای باز -حتی المقدور خارج از شهر – در مناطق آرام و زیبا اختصاص دهید. گشت و گذار در چنین محیطهایی، همراه اعضای خانواده یکی از بهترین و مؤثرترین روشهای آسوده سازی روانی است و موجب تخلیه تمامی استرسهایی میشود که در طول هفته، در محیط کار یا منزل، به ساختار روانی انسانی وارد آمده است.

4. ورزش کنید. یک بدن سالم بهتر میتواند در برابر آثار استرس مقاومت کند. ورزش یک اثر آرام کننده دارد که پس از آن تا مدتی به طول می انجامد. یکی از بهترین ورزشها، پیاده روی است. این ورزش مفید و آسان که در هر شرایط قابل انجام است، امروزه جزء مؤثرترین روشهای آمادگی جسمانی محسوب میشود. با یک پیاده روی – حتی کوتاه – در مسیری آرام و با کفش و لباسی مناسب، علاوه بر آن که خستگی و کسالت جسم انسان خارج میشود، نوعی طراوت و شادابی روحی نیز حاصل میگردد که آدمی را برای یک روز کار آماده میکند. برای پیاده روی بهتر است کفش شما دارای پاشنه ای کوتاه باشد. توجه داشته باشید که کفشهای تخت و بدون پاشنه یا کفشهای پاشنه بلند برای پیاده روی مناسب نیستند و موجب آزردگی عضلات و ستون فقرات کمری میشوند. بهتر است پس از پیاده روی، در صورت امکان، دوش بگیرید. سرعت پیاده روی لازم نیست زیاد باشد و به ویژه اگر سن شما بالاست یا دچار ازدیاد فشار خون یا بیماری قلبی هستید به هیچ وجه، با شتاب پیاده روی نکنید. مسافت پیاده روی باید بین 2 تا 6 کیلومتر باشد و مدت آن حداقل 20 دقیقه باشد.

پیاده روی را حتی المقدور در هوای تازه صبحگاهی انجام دهید. در حین پیاده روی، در وضعیت فضایی مناسبی قرار بگیرید. شانه ها را عقب و کمر و پشت را راست بگیرید. پس از اتمام پیاده روی لباس گرم بپوشید.

5. در برابر مسائل زندگی حالت مثبتی داشته باشید. با خدای خود راز و نیاز کنید. به پیش بروید و قدرتی را که متعلق به خداست به او واگذارید که او خود، امور را کنترل می کند. افرادی که همیشه حمله میکنند و هل میدهند خیلی کمتر از انسانهای آرام و مؤمن به موفقیت میرسند.

در ضمن سعی کنید افکار منفی را نیز از خود دور کنید و جملاتی این چنینی را دیگر به کار نبرید:

از ما که گذشته، ما که دیگر پیر شدیم، جوانی یادت به خیر

به جای این گونه افکار منفی، پندارهای سازنده و مثبت را به کار ببرید:

من هنوز کاملاً جوان و شادابم من میتوانم و ….

6. خواب یکی از مکانیسمهای دفاعی روانی انسان علیه استرس است. کسانی که خواب کافی و راحت ندارند نسبت به عوامل فشارنده روانی بسیار آسیب پذیر هستند. در طی خواب، بسیاری از ناراحتیها و آزردگیهای روحی برطرف میشوند. کسانی که به علل شغلی خواب کافی ندارند، معمولاً دچار نوعی کسالت، خستگی و بی حوصلگی هستند و پوست و موی آنها نیز هیچ گاه حالت شاداب و زیبا ندارد و از نظر جسمانی نیز زودتر پیر میشوند. بنابراین سعی کنید همواره خواب راحت داشته باشید.

از بیداری تا آخر شب و خوابیدن تا پاسی از صبح بپرهیزید.

برای راحت خوابیدن در شب باید از خوردن غذای سنگین و چرب به عنوان شام بپرهیزید.

از مصرف چای و قهوه در شب خودداری کنید. صبحها ورزش کنید. طی روز فعالیت بدنی داشته باشید. شبها 20 دقیقه قبل از خواب، یک لیوان شیر گرم با یک قاشق عسل بخورید و مطالعه نمایید.

خواندن کتاب یکی از بهترین روشهای خوابیدن است. سعی کنید بدن خود را به داروهای خواب آور مانند «دیازپام» یا «اکسازپام» عادت ندهید چرا که این داروها دارای عوارض جانبی هستند و پس از قطع مصرف آنها با بی خوابی شدید مواجه خواهید شد.

گوش سپردن به نوایی آرامبخش، یک ساعت قبل از خواب، ضربان قلب را آرام کرده، فشار خون و میزان استرس را کاهش میدهد و مانند دارویی مؤثر، خواب راحتی را به ارمغان میآورد.

7. یکی دیگر از روشهای آسوده سازی روانی، امیدواری به آینده است. امیدوار و هدف دار بودن موجب میشود که انسان همواره نوعی انگیزه و تحرک در خود احساس نماید و تا حد زیادی در برابر عوامل استرسزا و ناامیدکننده مقاوم گردد. کسانی که نسبت به آینده امیدوار و خوشبین نیستند، شکننده و آسیبپذیر میشوند. بنابراین همواره برای آینده خود اهداف و ایده ها و آرزوهایی تعیین کنید و برای رسیدن به آنها بکوشید.

8. تنفس عمیق یکی دیگر از روشهای آسوده سازی است. این عمل را میتوانید در مواقع عصبانیت و ناراحتی و یا هر روز در هوای تازه انجام دهید.

9. شایعترین علت سردرد، فشارهای عصبی است. یک روش قدیمی برای درمان این سردرد که مؤثرترین نیز هست، این است که یک پارچه تمیز را در آب داغ بگذارید، سپس آن را تا کنید و بر پشت گردن خود قرار دهید. آن گاه صبر کنید تا دستمال سرد شود و سپس دوباره این عمل را تکرار کنید. بهتر است این عمل را در وضعیت خوابیده انجام دهید. پس از چند بار، سر درد برطرف میشود چرا که در حقیقت نوعی آرامش عصبی ایجاد می شود.

10. لازم نیست حتماً برای ریلکس شدن به قله کوه بروید، فقط کافی است خود را در یک منظره معمولی کوچک غوطه ور کنید. اگر تابلوی نقاشی زیبایی در خانه یا محل کارتان دارید آن را مجسم کرده، زیبایی آن را مورد تحسین قرار دهید. اگر آکواریومی پر از ماهیهای رنگارنگ دارید برای مدتی به حرکات روان و سلیس آنها نگاه کنید تا به آرامش برسید و یا شیء خاصی را که مورد علاقه شماست به عنوان سمبل آرامش و خوشحالی خود انتخاب کنید و آن را به همراه داشته باشید. این شیء به طور ناخودآگاه موجب آرامش روانی شما میشود و عصبانیت را برطرف میکند.

و در پایان به یاد داشته باشید که

با یاد خدا دلها آرام میگیرد

منابع:

1. قرچه داغی، مهدی «با زندگی برقصیم» انتشارات شباهنگ، 1386.

2. دکتر کریمی طاری، کوشیار «برنامه ریزی برای جوان ماندن» نشر ژرف، 1380.

3. www. Pezeshk .us

4. www .tebgan .net

www .akairan.com.5

ديدگاه ها در اين مطلب .

طراحی و اجرا توسط : امید حسینایی