رفتارهايي که موجب ايجاد صفا و صميميت مي شود-(دکتر محسن بهشتي پور) | خانواده مطهر

رفتارهايي که موجب ايجاد صفا و صميميت مي شود-(دکتر محسن بهشتي پور)

براي ايجاد صفا و صميميت بايد رفتارهاي خاصي در محيط خانوادگي حاکميت داشته باشد تا صفا و يگانگي فراهم آيد به همين مناسبت به رفتارهايي که موجب ايجاد صفا و صميميت مي شود اشاره مي کنيم .

۱ – اولين عاملي که موجب پديد آمدن صميميت مي شود خوش اخلاقي است . بديهي است که منظور از حسن خلق نرمي وملايمت و تحمل و شکيبايي است . زن و مرد بايد سعي کنند در ارتباط با همديگر روحيات انساني را در حد کمال مراعات کنند و از تندي و تيزي وعصبانيت و حساسيت ها جداً‌ پرهيز نمايند . از امام حسن مجتبي نقل شده است : هيچ عيش و زندگي برتر و والاتر از خوش اخلاقي نيست .

۲ – دومين عاملي که صفا و صميميت را در محيط خانوادگي فراهم مي آورد خوش زباني است . زن ومرد خانواده بايد از ابراز هر نوع کلمات و الفاظ زننده و کوبنده اجتناب کنند و هرگز نسبت به يکديگر زخم زبان نزنند زيرا هيچ عاملي همانند نيش زدن به صميميت خانواده لطمه وارد نمي کند . رسول خدا در طول زندگي خود در ارتباط با مسائل شخصي و خانوادگي هرگز زبان به انتقاد نگشود و اگر اعتراض و انتقادي مي کرد در انحصار مواردي بود که به حدود و قوانين الهي تجاوزي به عمل آمده بود و در غيراين صورت با سکوت و ناديده گرفتن گذشت مي کرد .

Image

۳ – سومين نکته که بسيار حساس است و در ايجاد و حفظ صميميت ها نقش مؤثر را عهده دار است خوش برخوردي است . همه افراد علاقه دارند که ديگران با آنان برخورد خوبي داشته باشند . بنابراين زن و مرد هم از اين قاعده کلي مستثني نيستند. هر مردي دوست دارد وقتي به خانه قدم مي گذارد همسرش با چهره اي خندان و با گشاده رويي با او برخورد کند . چنانکه زن خانه نيز متوقع است وقتي مرد وارد خانه مي شود سختي ها و دشوارهاي زندگي را فراموش کند و با چهره اي متبسم و خندان با همسرش مواجه شود . فراموش نکنيم که برخوردهاي اوليه افراد بسيار مؤثر و نقش آفرين است . به عنوان مثال سبقت گرفتن در سلام را و افشاي سلام در برخوردها تأثير بسزايي در ديگران دارد و روحيه ها و رفتارها را تغيير مي دهد . به اعتقاد ما يکي از نشانه هاي بارز خردمندي در زن و مرد خوش برخوردي است عده کمي هستند که از اين توانايي برخوردارند . اين گونه افراد در اولين برخورد با ديگران اعم از خردسال و بزرگسال آنان را شيفته و مجذوب خود مي کنند و در برابر اين عده بسياري از مردم نيز برخوردي خشک و ساده دارند .

4 – نكته چهارم كه در ابقاي صميميت ها بسيار مؤثر مي باشد اين است كه در زندگي خانواگي ، زن و مرد احترام يكديگر را حفظ كنند و در برابر اعضاي خانواده و بيگانگان رفتارشان با يكديگر آنچنان گرم و صميمي باشد كه همه گمان كنند آن دو از كثرت گذشته به وحدت و يگانگي واقعي رسيده اند . در انجام امور خانوادگي و فاميلي از تك روي پرهيزنمايند و تا رضايت و تمايل طرف مقابل را به دست نياوره باشند به اظهار نظر قانع اقدام نكنند . البته ممكن است كه در مواردي زن و مرد بدون در نظر گرفتن نظر و رأي همسرش يك جانبه به گرفتن تصميماتي اقدام كند به اعتقاد ما چنين رفتارهايي از طرف مرد وزن بزرگترين بي احترامي به حرمت و تخفيف طرف مقابل است .

5 – نكته پنجم اينكه زن و مرد موظف هستند يكديگر را تأييد و تثبيت كنند و اين كار علاوه بر اينكه عملاً انجام مي گيرد بايد در گفتار و رفتار هم انعكاس يابد به عبارت ساده تر زن و مرد رسماً بايد اعتراف كنند كه منهاي طرف مقابل قادر به زندگي كردن نيستند . اين تأييد و پذيرش موجب افزايش صفا و صميميت خواهد بود از رسول خدا نقل شده است كه فرمودند : وقتي مردي به همسرس مي گويد تو را دوست دارم اين جمله هرگز از قلب همسرش زائل نمي شود . بايد توجه داشته باشيم كه همه انسانها اعم از مرد و زن در تمام دوران زندگي از شك و ترديد بركنار نيستند و اين ترديد و شك در رفتار و كردارشان نيز منعكس مي شود لذا وقتي مورد تأييد ديگران قرار مي گيرند جان و توان تازه اي بر آنان دميده مي شود.

6- وقت تان را با نوجوان خود بگذرانيد
نوجوانان دوست دارند که با والدين خود باشند به خصوص وقتي که به نوجوان خود اجازه مي دهيد به شما در تصميم گيري هاي تان کمک کند. حتي نوجوان هايي که خواهان تنهايي هستند به توجه والدين نياز دارند.
دکتر لاري جيسون که درس “چگونه مي توانيم والدين بهتري باشيم” را بيشتر از 34 سال تدريس کرده مي گويد: نوجوانان امروزي به همان اندازه که به کميت وقت توجه دارند به کيفيت آن نيز فکر مي کنند. بسياري از کارشناسان اين نياز را تاييد مي کنند ، اما بسياري معتقدند وقتي نوجوانان به خودشان متکي هستند نياز کمتري به مراقبت و نظارت و کنترل دارند. ولي اين طور نيست و نوجوانان به نظارت مادرانه نياز دارند.

مهم ترين عامل در پرورش نوجوان موفق، نظارت والدين است.

از نوجوان خود بخواهيد که با هم به سينما برويد و يا در کنار هم شام بخوريد. اين کارها ارتباط شما را تقويت مي کند و هر دوي شما بدون اجبار فرصت صحبت کردن پيدا مي کنيد . چند بار در هفته خانوادگي و دور هم شام خوردن ، راه مناسب ديگري براي با هم بودن است. اما اطمينان حاصل کنيد که در طول صرف شام با هم حرف مي زنيد، نه اين که تلويزيون تماشا مي کنيد.

7 – مؤدب باشيد و قضاوت نکنيد
يک نوجوان دوست دارد مورد احترام قرار گيرد. اگر در هنگام تماشاي يک برنامه ي تلويزيوني ، نمي توانيد با نوجوان خود صحبت کنيد و يا تنها وقتي که آن ها مي خواهند آخر هفته بيرون بروند به زندگي شان علاقه نشان مي دهيد ، نوجوان شما احساس مي کند که به او علاقه مند نيستيد.
از سويي اگر قبل از اين که به حرف هاي نوجوان تان گوش بدهيد قضاوت کنيد و يا پند بدهيد ، احساس مي کند قادر به برقراري ارتباط با شما نيست. اين موضوع به لحن صحبت و زبان غيرمستقيم شما نيز مربوط مي شود. تلاش کنيد تا حرف هاي نوجوان تان را محترمانه گوش دهيد همان طور که دوست داريد به حرف شما گوش بدهند. دکتر جيسون مي گويد: قضاوت نکردن کار سختي است. اما در ارتباط با فرزندتان سعي کنيد صبور باشيد و حداقل در پاسخ خود تأخير بيندازيد. حداقل صبر کنيد تا نوجوان تمام حرف خود را بزند و جملاتي از اين قبيل نيز بگوييد: “بعضي چيزهايي که گفتي براي من قابل فهم نيست، من متوجه نمي شوم،” يا اين که “اجازه بده در مورد حرف هايت فکر کنم ، اين صحبت را بعداً ادامه مي دهيم ، یا از این قبیل روش ها .
افراد يك اخلاق عمومي دارند ولي در جزئيات با هم فرق دارند پس سعي نكنيد فرد را مثل خود كنيد بلكه رفتار او را درك كنيد و خود را با آن وفق بدهيد. در رفتار با خانوادة همسر بدانيد كه فرهنگها با هم فرق دارد پس فرهنگ آنها را بشناسيد و طبق فرهنگ آنها با آنها رفتار كنيد تا بتوانيد با هم كنار بياييد. راز عشق در اين است که رابطه تان را مانند يک باغ ،با محبت تزيين کنيد بذر علاقه ها وعقيده هاي تازه بکار که به زيبايي برويد. متاسفانه هنوز در جامعه ما ازدواجهای تحمیلی، شرایط سنتي دیده میشود وهنوز بسیاری از جوانان تنها با دل خود پا پیش گذاشته و وارد زندگی زناشویی میشوند درحالی که امروزه بیشتر ازدواجها با عشق صورت میگیرد و هر دوطرف قصد دارند به یکدیگر و تعهداتشان در مقابل هم احترام بگذارند، اما در طول زمان مسایلی پیش می آید که میتواند به جدایی یا یک زندگی مشترک بدون احساس، عشق و همراهی منجر شود. کوشش برای رسیدن به کمالی که با تعاریف فرد مقابل جور دربیاید و به عبارتی تبدیل شدن به کمال مطلوبی که از خود واقعی شخص فرسنگها فاصله دارد.از زمان هاي خيلي دور همواره اين سؤال بين روان شناسان خانواده مطرح بوده است که آيا شباهت ها باعث به وجود آمدن ازدواج موفق مي شود يا تفاوت ها؟ پژوهش هاي به عمل آمده نشان مي هد که با ثبات ترين ازدواج ها آنهايي هستند که زن و شوهر بيشترين شباهت ها را با هم داشته اند. استفن وايت معتقد است:« با توجه به بررسي هاي باليني، شباهت هاي اخلاقي و شخصيتي زن و شوهر روي موفقيت ازدواج آنها نقش تعيين کننده اي دارد،» ميزان بي ثباتي و طلاق در زوج هاي به هم شبيه، کمتر مشاهده مي شود. با توجه به نتايج به دست آمده، نداشتن شباهت با بي ثباتي و طلاق همراه است. بعضي از روان شناسان شباهت هاي موجود بين زوجين را در حکم سپرده بانکي تلقي مي کنند و اشاره مي کنند اگر ميزان سپرده بانکي شما رقم بزرگي باشد و ميزان بدهي بانکي شما کم باشد در آن صورت در مقابل بحران هاي اقتصادي بهتر مي توانيد مقاومت کنيد و به نحو احسن مي توانيد احساس امنيت نماييد، ولي اگر ميزان بدهي هاي شما نسبت به سپرده بانکي کم باشد به همان نسبت احتمال اين که دچار مشکل شويد زياد خواهد بود. اين تشبيه نشان مي دهد که هر قدر تشابه بين زوجين بيشتر باشد به همان نسبت احتمال اين که دچار بحران شوند زياد خواهد شد، 1 – زوج هاي موفق خواسته ها و انتظارات خود را به صراحت مي گويند. زوج هاي موفق قبل از ازدواج، توقعاتي كه از يكديگر دارند مطرح مي كنند، اگر توافق اساسي با هم ندارند (براي مثال مرد فرزند مي خواهد ولي خانم مخالف است)، مي توانند به شروع و يا خاتمه ازدواج به طور جدي فكر كنند. بعد از ازدواج، زوج هاي موفق به طور منظم در مورد توقعات و انتظاراتشان با هم صحبت مي كنند و اگر اختلافي پيش آمد، آن را به زمان ديگري موكول مي كنند تا همديگر را درك كنند و به توافق برسند.
2 – زوج هاي موفق فرديت خود را حفظ مي كنند. بعد از ازدواج استقلال زوج ها كم مي شود اگر افراد فرزند داشته باشند روز به روز وابستگي بيشتر مي شود و گاهي افراد احساس خستگي مي كنند. زوج هاي موفق مي دانند حتي اگر به هم علاقه داشته باشند، گاهي احساس خستگي مي كنند. آنان يكديگر را تشويق مي كنند تا هميشه”ما” نباشند و زماني هم براي “خود” داشته باشند و به كارهاي مورد علاقه خود بپردازند.بدين ترتيب زوج فرديت خود را حفظ مي كند و زندگي ، شاداب مي شود.
3 – زوج هاي موفق همديگر را مركز توجه قرار مي دهند. آنان همديگر را دست كم نمي گيرند و هميشه به فكر خوشبختي همسر خود و خانواده هستند. معمولاً افراد چند سال پس از ازدواج مانند سال هاي اول به هم توجه نمي كنند. ولي زوج هاي موفق، كارهاي كوچك نظير اولويت قرار دادن نيازها و كارهاي همسر و كارهاي بزرگ نظير احترام و گوش كردن به حرف هاي هم را مدنظر قرار مي دهند. ازدواج درياي تغييرات است. شما اغلب فراموش مي كنيد همسرتان مهم است و به او توجه نمي كنيد. درعوض به كار، سرگرمي و دوستان اهميت مي دهيد ولي زوج هاي موفق همديگر را مركز توجه قرار مي دهند.
4 – زوج هاي موفق روش هاي حل اختلاف را مي آموزند. “جان گاتمن” روانشناس كه 20 سال زندگي زوج ها را مطالعه كرده، عامل اصلي موفقيت يا شكست ازدواج را توانايي، يا عدم توانايي حل اختلافات مي داند. حتي اگر همسرتان و شما كاملاً با هم يكي باشيد ، گاهي با نظر هم موافق نيستيد و اين مخالفت باعث ناراحتي مي شود. نبايد به اعتياد، خشونت و … رو بياوريد. اگر خواسته شما و همسرتان با هم فرق دارد، بايد آن را حل كنيد. زوج هاي موفق با هم صحبت مي كنند، حتي اگر احساس بدي نسبت به هم دارند. آنان در مورد اختلافات و مخالفت ها با هم مذاكره مي كنند تا به نتيجه عادلانه برسند. آنان از يكديگر حمايت مي كنند و غـُر نمي زنند. آنان مي پذيرند در مواردي عشق ، برتر از پيروزي است. طبيعي است که مرد بعد از تلاش يک روزه در بيرون از خانه لباس و بدنش کثيف شود و در اثر عرق کردن ويا تماس با مواد بد بو بدن ولباسش بوي بد بگيرد ؛ دراين موارد مرد وظيفه دارد اگر در محل کارش امکان دارد در همان محل کارو اگر امکان ندارد به محض رسيدن به خانه سريع اقدام به تميز کردن خود و لباسش بکند که مبادا کثيفي تن و يا بوي لباسش باعث انزجار همسرش شود . اين کار مرد يک نوع احترام به همسرش محسوب مي شود به اين معنا که تو اين قدر براي من مهم هستي که من به خودم اجازه نمي دهم که با بدن کثيف و بد بو نزد تو بيايم ؛ هر چند از کار روزانه کاملا خسته ام اما بخاطر تو به محض ورود به حمام مي روم و خودم را آماده ملاقات با تو مي کنم .
5 – زوج هاي موفق با هم رشد مي كنند. مسلماً فردي كه امروز با او ازدواج مي كنيد،10 سال آينده متفاوت خواهد بود. شما هر دو تغيير مي كنيد. به ويژه در شرايط سخت زندگي مانند از دست دادن والدين . زوج هاي موفق مي دانند كه يكي يا هر دو در طول زندگي تغيير مي كنند و قواعد عوض مي شود. پس لازم است تغيير كنيد تا بتوانيد روابط در حال تغيير را عوض كنيد.
6 – زوج هاي موفق براي حفظ روابط مي كوشند. زوج هاي موفق به طور منظم وضعيت زندگي خود را بررسي كرده و با هم صحبت مي كنند تا از شادي و رضايت هر دو از زندگي مشترك مطمئن شوند. اگر يكي ، يا هر دو شما از زندگي مشترك ناراضي هستيد، مشكلتان را حل كنيد.
7 – از مراجعه به مشاور خجالت نكشيد. زوج هاي موفق قبل از مراجعه به مشاور، سند طلاق را امضا نمي كنند. آنان مي كوشند كه مشكلات را در اولين فرصت حل كنند. گاهی حضور یک واسطه بی طرف میتواند دو طرف را متوجه چرخه نابودگر خشمی کند که موجب ناتوانی در ارتباط برقرار کردن آنها شده است. این شخص میتواند اعتماد و صمیمیت را بین زوج برقرار کند. علاوه بر این، این واسطه میتواند محیطی آرام ایجاد کند که در آن مسایل بهتر عنوان شوند و توافق و تفاهم، بدون بروز عصبانیت، حاصل شود.
در نهایت باید گفت که اگر گفتگو و ارتباط فاقد صداقت بوده، و دو طرف راحت و باز و با حفظ احترام متقابل با یکدیگر برخورد نکنند و توقعات نامعقول را وارد بحث کنند، مشکل همچنان باقی خواهد ماند. و اگر مسئله اصلی این باشد که یک نفر به چیزی تبدیل شود که نیست، اصولا مشکل حل نخواهد شد و بحث به جایی نخواهد رسید.
8- احترام و تكريم شوهر ـ با توجه به اين كه در زندگي زناشويي نقش محبت و اظهار عواطف بيشتر مناسب ساختار رواني و جسمي زن است و احساس دلگرمي و اطمينان خاطر را شوهر بايد در فضاي خانواده ايجاد كند ، زن بايستي دقت داشته باشد كه احترام او نسبت به شوهر هم يك نياز رواني و عامل علاقه و محبت بيشتر شوهر نسبت به اوست .
9- همدلي و همراهي با شوهر ـ زن بايستي در مسائل و مشكلاتي كه شوهر در اداره زندگي در پيش روي خود دارد با او همدلي كند و اين همدلي را به صورت هاي مختلف ابراز نمايد . احساس همدلي كه شوهر در همسر خود مشاهده مي كند ، جرئت و شهامت براي مقابله با سختي ها و نيروي رواني او را افزايش مي دهد .
10- شاكر بودن و قناعت پيشگي ـ معمولاً تأمين زندگي به عهده مرد است و گاه اتفاق مي افتد كه كمبودها و نارسايي هايي از اين نظر در زندگي به وجودآيد . اين كه زن در ضمن همراهي با شوهر،براي بهبود وضع زندگي روحيه شكر ، قناعت و سپاسگزاري داشته باشد ، در بناي خانواده اي صميمي و مستحكم بسيار مؤثر خواهد بود
11- پرهيز از عيب جوييـ زن و شوهر در عين حال كه بايستي عيوب و نارسايي هاي يكديگر را شناسايي كرده به يكديگر تذكر دهند و براي رفع آنها تلاش مشترك داشته باشند ، بايستي مراقب باشند روحيه عيب جويي نسبت به يكديگر را پيدا نكنند . اين حالت به ويژه براي زن در مقابل شوهر بايستي مد نظر باشد .زيرا زن ممكن است به واسطه محدوديت هايي كه در زندگي خانوادگي دارد ، گاه به صورت عيب و ايراد گرفتن از شوهر عكس العمل نشان دهد . چنين روشي باعث ايجاد تنش و كشمكش مستمر در زندگي خانواده و تزلزل در بنيان آن خواهد شد
12- عفت و چشم پوشي از غير ـ يكي از وظايف اساسي زن، كه هم از نظر حساسيت و نياز روحي شوهر حائز اهميت است و هم با توجه به موازين شرعي و اجتماعي بايستي آن را رعايت كرد عفت زن ، حفظ خويش در مقابل افراد نامحرم و وفاداري كامل نسبت به شوهر است . در زندگي خانوادگي ، كمال روحي شوهر غيرت،و كمال روحي زن، عفت است و اين دو صفت در كنار يكديگر،خانواده را در درون به سوي وحدت روحي ، صميميت و عشق دو جانبه سوق مي دهد و از آلودگي هاي اخلاقي خانواده و جامعه جلوگيري مي كند . وظيفه اساسي خويشتنداري و عفت به عهده زن است و بايستي در زندگي مشترك ، حتي در روابط معمول با آشنايان و افراد فاميل كه نامحرم هستند ، مورد توجه باشد .
13- مديريت و تدبير امور خانه ـ مديريت و اداره خانواده بيشتر به عهده زن است . اين مديريت،هم در جنبه عاطفي و رواني است و هم در اداره امور جاري منزل . هر چند شوهر نيز در هر دو جنبه بايد شريك و سهيم باشد ، ليكن ابتكار عمل و تدبير اساسي را بايد زن به عهده گيرد. زن بايد براي ايجاد فضاي مناسب عاطفي و رواني و نيز ايجاد محيط زيبا و نشاط بخش در خانه ، برنامه ريزي كند و حتي در صورت نياز ، آموزش هاي لازم را ببيند تا بهتر بتواند در خانه يك” مدير” خوب و موفق باشد .شناخت و درک چگونگی تخریب یک رابطه بسیار مهم است. یافتن مشکلی که موجب بروز خشم شده نیز از اهمیت فراوانی برخوردار است. همسران باید مهارتهای ارتباطی خود را افزایش دهند، عصبانیت طرف مقابل خود را درک کنند و زنجیر طولانی درگیریها را پاره کنند. بالا بردن صدا بلافاصله موجب برانگیخته شدن اقدامات دفاعی بدن در برابر حمله های روحی و جسمی میشود و سد محکمی در توانایی برقراری ارتباط منطقی به وجود می آورد. قواميت مرد نسبت به زن به معني سيطره نيست بلكه در عرب قواميت يهني نگهداري يعني اگر حقي از مرد به گردنزن آمده وظيفة نگهداري زن به گردن مرد آمده ازدواج يك رابطة سه گانه است يعني اينكه فرد مي گويد خدايا من كه بندة تو هستم با اين فرد كه بندة توست ازدواج مي كنيم و هر دو حقوقي داريم كه تو تعيين كردي. اين نگاه كه در واقع مثلثي است كه در رأس آن خداست بسياري از خود خواهي را رفع مي كند. روايتي از پيامبر است كه مي فرمايند: افضل الاعمال بعد الصلاه ،مداراتنا و نيز – الخلق عيال الله ، انفعهم الي الناس احبّهم الي الله . اولين هديه اين روايات اين است كه از من خود خارج شود.

Image

ديدگاه ها در اين مطلب .

طراحی و اجرا توسط : امید حسینایی