گیاهان داروئی و کیفیت زیستی-(دکترسید غلامرضا موسی پناه) | خانواده مطهر

گیاهان داروئی و کیفیت زیستی-(دکترسید غلامرضا موسی پناه)

he3

ارزش و قابلیت استفاده رسانی گیاهان از همه مخلوقات بیشتر است. تولید اکسیژن، مصارف صنعتی، استفاده زینتی- هنری واستفاده خوراکی بصورت سبزیجات، صیفی جات، میوه، واستفاده از ادویه های گیاهی از نعمات خلقت گیاهان است وامروز استفاده داروئی از گیاهان جایگاه دیگری در دنیا باز کرده است و دارای سیر صعودی داشته و امروز در اکثر کشورها دوره تکاملی خود را طی میکند. وقتی به این حقیقت پی می بریم که بسیاری از حیوانات علفخوار و گیاه خواران دچار بیماری های انسان نمی شوند، موضوع جدی تر خود را نشان میدهد و اهمیت و ارزشهای نهفته در داروهای گیاهی خود را نمایان میسازند و جامعه علمی را وادار به تحقیق میکنند!
نگرشی بر تاریخ:
مصرف گیاهان داروئی برمیگردد به قدمت فرهنگی ایران باستان، مصر ، یونان و چین. با فروپاشی قدرت روم در قرن پنجم و رشد علوم کلاسیک در شرق، علوم طب در ایران رشد و به اعراب انتقال و بعداً این علم آمیخته با ایده استفاده گیاهان داروئی به اروپا کشانده شد. عقیلی خراسانی، ابو ریحان بیرونی، علی بن عباس اهوازی، سید اسماعیل جرجانی، ابوبکر رازی، ابوعل سینا، ابو منصور موفق هروی و حکیم محمد موٌمن حسینی که تاریخ پزشکی و درمانی ما را پایه گذاری کرده اند، قابلیت فرهنگ علمی ما را در دنیا واروپا به اثبات رساندند.  در سال 1790 گیاهان داروئی چینی راه به بازار اروپا باز کرد . با فرستادن اولین گیاه شناس اروپائی به ژاپن و برگشت او به هلند آغاز شروع تحقیقات پرورش گیاهان داروئی در اروپا شد.  اما در سال 1929 پزشکان چینی که در اروپا طب غربی را پیشه کرده بودند به چین برگشته و مخالف با توسعه گیاهان داروئی شدند و تقاضای منع استفاده از گیاهان داروئی را کردند ولی مخالفت آنها به نتیجه ای نرسید.  در سال 1931 اهمیت گیاهان داروئی چینی در غرب موقعی شدت یافت که یک بازاری به نام جی، ام، گِست به یک بیماری چشمی دچار شد و بعد از سالها معالجه و نا امید شدن از طب غربی ، با گیاهان داروئی بهبود کامل یافت.  او بشکرانه شفا 75000  کتاب گیاهان داروئی جمع آوری نمود و کتابخانه مشهور گیاهان داروئی گِست را در دانشگاه پرینستون امریکا بر پا کرد. در چنین روند تکاملی گیاهان داروئی در غرب، امروز کتاب قانون ابن سینا نمونه افتخار آمیز در آن خطه از دنیاست که تا قرن 12 به لاتین ترجمه و به کشورهای غربی رسید. گرچه با پیشرفت علوم کلاسیک شیمی و فیزیولوژیکی و در نتیجه رشد طب شیمیائی در غرب ،گیاه درمانی نفی گردید و کتاب قانون ابن‌سينا درغرب به آتش کشيده شد، اما به دلایلی از جمله ‌گرانی داروهای شیمیائی، اثرات سوء جانبی داروهای شیمیائی ، و عدم توانايي طب مدرن در حل بسياري از بیماری ها و بویژه در پیشگیری از امراض جسمی، روحی، فکری و روانی، نقش طب گیاهی و طب سنتی جایگاه جهانی خود را باز کرد و امروز کتاب قانون ابن‌سينا همچنان از کتابهای علمی معتبر دانشکده های پزشکی اروپا است.  امروز طبق آمار سازمان جهانی بهداشت،   42% از جمعيت آمريكا،49%  از جمعيت فرانسه،70% از جمعيت كانادا، 65% از جمعيت هند، 70% از جمعيت چين،48 % از جمعيت استراليا و 40% از جمعيت كلمبيا از داروهاي گياهي استفاده مي كنند.
موقعیت امروز:
فرهنگ و تمدن مصرفی غرب از طریق تبلیغات انواع خوراکیهای سمی و شیمیائی را به اشکال مختلف روانه بازار میکند که امروز در ایران به اسم “فست فوود” به جان مردم افتاده است. متاسفانه دلال های اقتصادی با الغاء فرهنگ تغذیهای غربی وتولید این نوع خوراکهای مصنوعی،  بازاری میسازند برای بعد از بروز عوارض این سم خوری افراد یعنی بازاری برای فروش داروهای شیمیائی.  و جالب اینجاست که جزء اصلی بسیاری از داروهای شیمیائی عصاره های گیاهی هستند که دستخوش روندهای شیمیائی میشوند. حدود 50 درصد از داروهاي توليدشده در جهان، منشاء طبيعي دارند. نيمي از اين مقدار از منابع معدني، حيواني و باكتريايي بدست مي‌آيد و نيمي‌ديگر منشاء گياهي دارند (مثل خیلی از هورمون ها، دارو های ضد سرطان، گوارشی و قلبی). ولی متاسفانه تولید کنندگان دارو ها ، تولیدات خود را که یا از مواد اولیه شیمیائی اند  و یا  تغییرات شیمیائی در فراورده های گیاهی میباشند را بنام دارو در بازار ی  به اسم داروخانه میفروشند. این مطالب نفی علم و دستاورد های پزشکی نیست بلکه هشداری است بر انتخاب انسان تا بدانیم که تفکر و دهان انسان دو عامل قابل اشغال است که میتوانند کیفیت زیستی ما را کنترل کنند.  این فاجعه بطور غیر مستقیم نیز بر ما انسانها از طریق ورود مواد شیمیائی در تولید دامداری ها و تولیدات کشاورزی هجوم آورده است.  به همین خاطر روز به روز تاثیرات مواد شیمیائی رنگیزه ای ، طعم دهنده ها، نگهدارنده ها، و اثرات جانبی داروهای شیمیائی در بروز بیماری های متعدد و بویژه سرطان نمایان است. امروز تحقیقات علمی در دانشگاه های امریکا رابطه مستقیم بروز سر طان را با این مواد شیمیائی ثابت کرده اند . سازمان بهداشت جهانی گزارش کرده است که سالانه بیش از دو میلیون نفرمستقیما به دلیل عوارض جانبی و بیمار شدن از داروهای شیمیائی در بیمارستانهای امریکا بستری میشوند. خوشبختانه برنامه وزارت بهداشت ایران بیش از کشور های غربی دارای قابلیت کنترل ونظارت بر این سودجوئی هاست .
اهمیت گیاهان داروئی:
ماهيت طبيعي گياهان دارويي با سیستم فیزیولوژیکی بدن ما مطابقت دارد و این سازگاري ناشی از طبیعی بودن انسان و اصلیت طبیعی انسان است و به همین خاطر  استفاده از گیاهان داروئی همسو با نیاز طبیعی انسان  برای سلامت زیستی است و نقش مهم گیاهان داروئی در پیشگیری و مصون کردن بدن دربرا بر بیماری ها در همین نکته است. یکی از جنبه های گیاهان داروئی، “طبیعت ساختاری”  متفاوت آنهاست که در تعادل و توازن  با “طبیعت ساختاری” بدن انسان هماهنگ است و این تنوع طبیعت گیاهی در انسان هم وجود دارد. این طبیعت ساختاری شامل: طبیعت داغ(فلفل، زنجبیل، دارچین)، طبیعت گرم(پیازچه، نارگیل)، طبیعت خنثی(بادام کوهی، قارچپ، انجیر، کلم)، طبیعت خنک(بادمجان، نارنگی ، جوانه حبوبات) و طبیعت سرد(هندوانه، گوجه فرنگی) میباشد. بهمین خاطر با داروهای گیاهی میشود تعدیل لازم در طبیعت بدن انسان را کنترل کرد.
تاثیرات گیاهان داروئی نه تنها جسمی بلکه  روحی، فکری و ذهنی است. گیاهان داروئی از طریق کنترل سیر انرژی و تغذیه ای در بدن باعث ثبات طبیعی وجود انسان و تقویت طبیعی توانائی بدن می شود که نتیجه آن نه تنها در درمان بیماریها است بلکه اگر به درستی انتخاب شوند نقش آنها در پیشگیری از بروز بیماری ها از طریق تصفیه سمهای غذائی وحذف مواد شیمیائی انباشته شده در بدن بسیار حیاتی است. در جهت استفاده صحیح از گیاهان داروئی موارد زیر قابل توجه است:
– عدم استفاده خود سرانه از گیاهان داروئی
–  انتخاب صحیح مواد ترکیبی
– آگاهی بر آلودگي يا سميت شناسايي گونه ها
–  میزان صحیح مواد ترکیبی
– آگاهی بر اثرات و تداخل با سایر داروهای شیمیائی.
– نحوه عمل آوری برای بازدهی مصرف (دم کرده، جوشانده، عصاره، پودر، شربت، پماد، بخور،)
آینده چه باید کرد؟
1- امروز با آگاهی دادن نه تنها باید تا حد امکان گیاهان و گیاهان داروئی را جایگزین مواد مواد شیمیائی نمود بلکه باید هوشیارانه عمل کرد تا سود جویان گیاهی هم نتوانند سرمایه ارزشی و قدرتمند منابع گیاهی را به خرافه های غیر علمی بکشند و باعث نا امید شدن مصرف کننده  نشوند.
2- سازش دادن و هماهنگی و تلفیق طبیعت با دستاوردهای علمی و یافته های تحقیقاتی.
3- آگاهی دادن از طریق بیدار کردن تفکر و تعقل انسانها به جای تصور و تخیل در انتخاب کیفی روزانه برای زیستن کیفی. حضرت پیامبر (ص) فرموده است: المعدته بیت کل داوا لحمیته رأس کل دواء………شکم خانه هر بیماری و پرهیز سر هر درمانست. هدف از زندگی هر فرد رسیدن به زیستن کیفی است. این کیفی زیستی دو شاخص دارد، یکی آرامش است و دیگری امنیت. برای رسیدن به این دو، انتخاب انسان از بین گزینه ها در زندگی روزانه  نقش اساسی دارد وانتخاب روزانه ما همان فرق بین”زیستن” و  “چگونه زیستن”ما است. ” چگونه زیستن” ما تعیین کننده کیفیت زیستی و سلامت زیستی جسمی-روحی-روانی  است.  و این خود یک انتخاب است که ابزار آن ، تفکر انسان و سلامت زیستی فکری است. سلامت زیستن، یکی از ابعاد آرامش زیستن است. پیشگیری از بیماری ها یک آگاهی است که هم عملی تر و هم ارزان تر از درمان است.  انتخاب گیاهان داروئی یکی از انتخابات انسان برای سلامت زیستن است که هم در پیشگیری خیلی از بیماریها موثر است  وهم برای درمان مورد استفاده قرار میگیرد.
4- به دلیل تنوع آب و هوائی وامکان رشد تعدد گیاهی در کشور ما وبا امکانات کشت و توسعه گياهان دارويي چه طبیعی و چه پرورشی، ایران را در جایگاهی قرار داده است که میتواند سهم بزرگی از اقتصاد میلیارد دلاری جهانی گیاهان داروئی را به خود اختصاص دهد. برای حصول به این هدف، شناخت منابع و سرمایه های گیاهی در کشور، شناخت و بکار گیری نیروهای انسانی متخصص، مدیریت اجرائی، برنامه ریزی و هماهنگی بین وزارتخانه هائی که بشکلی در این ارتباط قرار میگیرند باید مورد توجه قرار گرفته و امکانات به کاروری مفید و عملی تبدیل شوند.
دکترسید غلامرضا موسی پناه
دکترا و فوق دکترا از آمریکا(MS. & Ph.D. & Post-Doc. , U.S.A.)
رژیم غذايي و تغذیه سالم
Die & Healthy Nutrition
تهران،  میدان تجريش ، ميدان چيذر، خيابان شهيد برادران امير سليماني (اول حكمت) ، جنب بانك ملت، پلاك 141، طبقه چهارم، واحد 14
تلفن:22243693             فکس:22212786
تلفن همراه :09128127795

ديدگاه ها در اين مطلب .

طراحی و اجرا توسط : امید حسینایی